Η Κατερίνα Μπιλάλη μιλά για τον Ζητιάνο του Ανδρέα Καρκαβίτσα

zitianos-cue (2)

Ο Ζητιάνος του Ανδρέα Καρκαβίτσα, ένα από τα πιο ενδιαφέροντα έργα της ελληνικής λογοτεχνίας, θα παρουσιαστεί από την Ομάδα Anima στο Νέο Θέατρο Κατερίνα Βασιλάκου για τέσσερις μόνο παραστάσεις (3-7 Μαΐου). Σε μια εποχή δύσκολη για την Ελλάδα που κυριαρχούν τα ταπεινά ένστικτα, οι ανθρώπινες μικρότητες και οι βαθιά ριζωμένες φοβίες, ένας επιτήδειος ζητιάνος καταφέρνει να χειραγωγήσει, να εκμεταλλευτεί και να εξαπατήσει τα μέλη μιας μικρής επαρχιακής κοινωνίας, οδηγώντας τα σε ακραία πλέον εξαθλίωση και ηθική κατάπτωση. Η ηθοποιός Κατερίνα Μπιλάλη μας μίλησε για την παράσταση, για το κείμενο και την ματιά της Ομάδας Anima.

Τι σας γοητεύει στο κείμενο του Καρκαβίτσα και τι στον ρόλο σας;

Είναι αδιαμφισβήτητα ένα κείμενο μεγάλης λογοτεχνικής αξίας, Δεν μπορείς να μην γοητευτείς από την γλώσσα που χρησιμοποιεί, από τον πλούτο των λέξεων και των εικόνων που σου μεταφέρει. Διαβάζοντάς το είναι σα να ξεπηδάνε μέσα από τις σελίδες ολοζώντανοι οι χαρακτήρες, τους σκιαγραφεί με τέτοιο τρόπο και με τέτοια λεπτομέρεια που είναι σαν να τους βλέπεις μπροστά σου. Οι περιγραφές της φύσης είναι απαράμιλλης ομορφιάς.
Ο ρόλος μου είναι η Κρουστάλλω, μια αμόρφωτη χωριατοπούλα παλεύει με τις δεισιδαιμονίες και τις προκαταλήψεις με τις οποίες έχει μεγαλώσει. Η γοητεία αυτού του ρόλου έγκειται στο να μπορέσεις να μπεις σ’ αυτήν την τόσο διαφορετική θέση της γυναίκας σε σύγκριση με την χειραφετημένη γυναίκα του σήμερα. Η αμορφωσιά, η αφέλεια, η υποτακτικότητα, οι εμμονές την οδηγούν να γίνει έρμαιο του ζητιάνου. Η δυσκολία είναι να μπορέσω να παραμερίσω την δυναμικότητα και την λογική μου και να αφεθώ να με παρασύρει ως την καταστροφή ένας τσαρλατάνος.

Πως μπορεί να διαμορφώνεται η ψυχολογία ενός ανθρώπου που μπορεί να εκμεταλλευτεί στυγνά τους άλλους;

Ο Καρκαβίτσας παρουσιάζει τον ζητιάνο σαν έναν άνθρωπο που εκμεταλλεύεται και χρησιμοποιεί τους άλλους προς όφελός του χωρίς καμία αναστολή, χωρίς τύψεις. Η μαεστρία του και το ταλέντο του σ’ αυτό τονώνει ακόμα περισσότερο τον ναρκισσισμό του και τον κάνει δυνατότερο. Όσο κερδίζει τις μάχες και τα στοιχήματα που βάζει με τον εαυτό του γίνεται χειρότερος. Θα τον χαρακτήριζα ως τον “απόλυτα κακό”.

Πως μπορεί ο άνθρωπος να αντισταθεί στα πιο ταπεινά του ένστικτα;

Δεν μπορεί. Αν δεν έχει καταφέρει να οχυρώσει τον εαυτό του απέναντι στη σαπίλα και τη διαφθορά που ούτως ή άλλως κατακλύζουν τον κόσμο μας, αν δεν έχει καταφέρει να διαχωρίσει το καλό από το κακό, το ηθικό από το ανήθικο, το νόμιμο από το παράνομο, αν δεν έχει καταφέρει να γεννήσει υγιή κύτταρα και ιδέες που θα βοηθούν τους συνανθρώπους του σε πρακτικό και ψυχολογικό επίπεδο, δεν μπορεί.

zitianos-cue (1)
Είναι η φύση μας να αντιστεκόμαστε στο κακό ή μας γοητεύει;

Πιστεύω ότι γεννιόμαστε tabula rasa και σ’ αυτό το άγραφο χαρτί που ξεκινάει να γεμίζει από τη στιγμή που παίρνουμε την πρώτη μας ανάσα καταγράφονται οι εμπειρίες μας, οι επιρροές από τους ανθρώπους γύρω μας, οι εικόνες που απαθανατίζουμε. Εξαρτάται λοιπόν από τι έχει γραφτεί σ’ αυτό το άσπρο φύλλο χαρτιού.

Είναι η παιδεία το μοναδικό όπλο του ανθρώπου απέναντι στην εκμετάλλευση και την χειραγώγηση;

Είναι ένα πολύ σημαντικό όπλο αλλά δεν είναι το μόνο και δεν είναι και παντοδύναμο. Δεν φτάνει μόνο η παιδεία. Σήμερα θεωρούμαστε μορφωμένοι αλλά καθημερινά και σε προσωπικό και εθνικό επίπεδο χειραγωγούμαστε από πιο επιτήδειους, πιο πονηρούς, πιο… “Ζητιάνους’. Χρειάζεται ο καθένας μας ξεχωριστά να μην παραμείνει σε μια εξωτερική μόρφωση αλλά να ψάξει μέσα του και να συνδεθεί με τα κομμάτια εκείνα του χαρακτήρα του που θα τον κάνουν καλύτερο, χρειάζεται μια εσωτερική αναζήτηση που θα μας κάνει πιο ανθεκτικούς, πιο δυνατούς και ικανούς να αντισταθούμε και να ανατρέψουμε ότι σάπιο και σαθρό μας επιβάλλεται.

Πότε ένας άνθρωπος είναι ισχυρός απέναντι στους πολλούς; Μήπως μπορεί να είναι σε ισχυρή θέση επειδή του το επιτρέπουν;

Φυσικά και είναι επειδή του το επιτρέπουν. Τίποτα δεν καρποφορεί αν δεν υπάρχει γόνιμο έδαφος, αν “οι συνθήκες δεν είναι ευνοϊκές” όπως λέει και ο Εξιπερί στον Μικρό Πρίγκηπα. Στη Συγκεκριμένη περίπτωση ο Ζητιάνος είναι ο απόλυτος θριαμβευτής του κακού και της καταστροφής γιατί οι κάτοικοι του χωριού ήταν τόσο ευάλωτοι που έπεφταν σαν τα τουβλάκια του ντόμινο, ο ένας μετά τον άλλο ώσπου δε έμεινε κανένας και τίποτα όρθιο.

Γιατί η παράσταση που συμμετέχετε κοιτάει το κείμενο από την οπτική των γυναικών;

Για να αποδοθεί ένα κείμενο το οποίο δεν είναι θεατρικό, παραστασιακά θα πρέπει να υπάρχει μια κεντρική ιδέα με βάση την οποία θα γίνεται η αφήγηση της ιστορίας. Επιλέξαμε οι τρεις γυναίκες οι οποίες έχουν υποφέρει από τον ζητιάνο και έχουν οδηγηθεί και στον θάνατο εξαιτίας του να επανέλθουν κατά κάποιο τρόπο και να αναζητήσουν την εξιλέωση ή ακόμα και την δικαίωση μέσω της παράθεσης των γεγονότων.

zitianos-cue (4)
Οι εποχές καθορίζουν τους ανθρώπους ή το αντίστροφο;

Είναι μια αλληλεπίδραση. Την εποχή που γράφτηκε το έργο που είναι στο τέλος του 19ου αιώνα δεν μπορούσε να μην επηρεάσει τους ανθρώπους το γεγονός ότι μόλις είχαν ελευθερωθεί μετά από 400 χρόνιας σκλαβιάς. Είχαν μάθει σ’ ένα συγκεκριμένο τρόπο ζωής μέσα στην υποτέλεια, την αμάθεια, την φτώχεια και την διαφθορά. Αποτελούσαν δηλαδή την πιο εύκολη “λεία” για αδίστακτους απατεώνες.

Ποιο ήταν το προσωπικό σας κέρδος από αυτήν την δουλειά;
Αποτελώ μέλος της ομάδας “anima” εδώ και τρία χρόνια και αυτή είναι η δεύτερη δουλειά την οποία παρουσιάζουμε, μετά την επιτυχημένη παράσταση “Έξοδος” που κάναμε για δύο χρόνια. Για μένα είναι τεράστιο κέρδος που μου δίνεται η ευκαιρία μέσα από την ομάδα να εξελίσσομαι ως ηθοποιός με τις πολύμηνες πρόβες και τις πειραματικές, αυτοσχεδιαστικές και σωματικές μεθόδους αφήγησης. Ανακαλύπτω καινούρια μονοπάτια έκφρασης αλλά και αντοχής πράγμα το οποίο με κρατάει σε εγρήγορση και μου δείχνει πόσο μαγικό είναι το θέατρο.

Υπάρχει κάποιο κομμάτι του κειμένου που ξεχωρίζετε; Ποιο;

Στο τέλος του έργου γράφει ο Καρκαβίτσας : “Ο άνθρωπος πολλές φορές δεν βρίσκει της υπάρξεώς του τον σκοπό. Και όμως τα κρατεί στους κόρφους της η Φύσις, θεότης αδιάφορη, ανεπηρέαστη, ίση δείχνοντας αγάπη και στους Κάη τους καρπούς και στα πρωτοτόκια του Άβελ”.

Από την Ήβη Βασιλείου

zitianos-cue (3)

Ο Ζητιάνος

Διασκευή: Κική Κουβαρά
Σκηνοθεσία: Ρουμπίνη Μοσχοχωρίτου
Σκηνογραφία-Κοστούμια: Δήμητρα Λιάκουρα
Πρωτότυπη μουσική: Κώστας Νικολόπουλος
Χορογραφίες-επιμέλεια κίνησης: Άννα Απέργη
Επιμέλεια φωτισμών: Παναγιώτης Λαμπής
Κατασκευή σκηνικού-μάσκες: Περικλής Πραβήτας
Βοηθός Σκηνοθέτη: Ελένη Δενδρινού
Κλαρίνο-Ντουντουκ: Γιώργος Δούσος

Παίζουν οι ηθοποιοί: Λεωνίδας Κακούρης, Κατερίνα Μπιλάλη, Μαρία Καρακίτσου, Λευτέρης Παπακώστας, Γιώτα Τσιότσκα.

Νέο Θέατρο Κατερίνα Βασιλάκου
Προφήτη Δανιήλ 3-5 και Πλαταιών, Κεραμεικός
Τηλ.: 2110132002-5, 2121042777

3, 4 Μαϊου στις 21.00 & 6, 7 Μαϊου στις 19.00
Τιμές εισιτηρίων: 15 € & 12 € μειωμένο & φοιτητικό, 9 € μαθητικό & γκρουπ, 5 € ατέλειες

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s