Ο συγγραφέας και σκηνοθέτης Γιάννης Ξανθόπουλος μας μιλά για Το Ζευγάρι της Χρονιάς

unnamed

Βρισκόμαστε στο έτος 2020. Η ακροδεξιά κυβέρνηση της χώρας προκηρύσσει έναν διαγωνισμό με σκοπό να αναδείξει” Το ζευγάρι της χρονιάς” και έτσι να τονώσει τον θεσμό της οικογένειας που έχει χάσει την δύναμη και την αξία του λόγω της βαθιάς κρίσης που βιώνει η χώρα σε όλα τα επίπεδα. Ο Μάκης και η Λένα (Πυγμαλίωνας Δαδακαρίδης  & Ιωάννα Πηλιχού) παίρνουν μέρος, χωρίς όμως να υπολογίζουν την τροπή που θα πάρει ο φαινομενικά αθώος διαγωνισμός. Ο Γιάννης Ξανθόπουλος αντλεί υλικό από την εποχή μας, παρατηρεί τον κόσμο μας και με τα μάτια στο “εδώ και τώρα”, αλλά και στο “μπροστά”, γράφει και σκηνοθετεί ένα έργο για την καθημερινότητα, τις σχέσεις, την παρηγοριά του  άλλου στην ζωή μας.

Ποιες σκέψεις σας οδήγησαν στην συγγραφή του έργου; Ξεκινήσατε με σαφή εικόνα για το θέμα που σας απασχολεί ή πήρε μορφή κατά τη συγγραφή;
Πριν λίγα χρόνια η κρίση είχε χτυπήσει για τα καλά και τη δική μου οικογένεια. Είχαμε φτάσει στο όριο της οικονομικής μας δυνατότητας. Θυμάμαι που καθόμουν με τη γυναίκα μου στην κουζίνα του σπιτιού και αναλογιζόμασταν πώς θα τα βγάλουμε πέρα. Τα πράγματα ήταν πολύ σκούρα αλλά τουλάχιστον, είχαμε ο ένας τον άλλον. Αστειευόμενοι λέγαμε πως αν υπήρχε ένας φανταστικός διαγωνισμός του πιο αγαπημένου ζευγαριού θα τον κερδίζαμε σίγουρα και με το έπαθλο που θα ήταν ένα μεγάλο χρηματικό ποσό θα ξεπερνούσαμε εύκολα την κρίση. Και κάπως έτσι γεννήθηκε η ιδέα αυτού του θεατρικού.
Η ταυτόχρονη άνοδος της ακροδεξιάς που δεν ήταν καθόλου άσχετη με την δεινή οικονομική κατάσταση και η εφιαλτική προοπτική της επικράτησης τέτοιων δυνάμεων, σε συνδυασμό με την κρίση που δεν φαινόταν να έχει ένα τέλος, με οδήγησαν -σχεδόν αυτόματα θα έλεγα- την επόμενη χρονιά στην ολοκλήρωση της συγγραφής του έργου.
Ήταν τόσο σαφής η γενική εικόνα στον νου μου που μέσα σε δύο μήνες είχα ολοκληρώσει το γράψιμο. Είχα από την αρχή δηλαδή σχεδιάσει την εξέλιξη της ιστορίας και το τέλος της. Αυτό που διαμορφώθηκε κατά τη γραφή, ήταν οι χαρακτήρες του έργου. Γράφοντας ανακάλυψα διάφορες πτυχές τους, γνωρίζοντάς τους καλύτερα. Ελπίζω να τους κατάλαβα καλά αλλά αυτό θα φανεί μόνο στην ίδια την παράσταση.

Πως δουλέψατε για να γίνει το κείμενο παράσταση; Η τελική μορφή της παράστασης ανταποκρίνεται στην αρχική σύλληψη;
Αρχικά διαβάζαμε όλοι μαζί το κείμενο για δέκα περίπου μέρες. Σχολιάζαμε τις σχέσεις που αναπτύσσονται και διαμορφώνονται από τα γεγονότα που συμβαίνουν. Στη συνέχεια άφησα ελεύθερους τους ηθοποιούς να κινηθούν στο χώρο εκφράζοντας ενστικτωδώς το ρόλο. Ελάχιστες φορές απέτρεψα κάποιον να κάνει αυτό που νοιώθει. Σιγά σιγά άρχισε να παίρνει σάρκα και οστά το κείμενο, ο λόγος να γίνεται κίνηση. Άκουγα πολύ συχνά τις ανάγκες που είχαν σε σχέση με την σκηνική τους παρουσία, με τον τόνο τους. Ήταν και για μένα μια έκπληξη ο τρόπος που γινόταν αυτό. Δεν είχα ξανασκηνοθετήσει θέατρο και ήταν μια πολύ διαφορετική εμπειρία από τις ταινίες. Δεν έχει νόημα να μιλήσω για διαφορά της αρχικής σύλληψης με το τελικό αποτέλεσμα γιατί η αρχική σύλληψη δεν ήταν παγιωμένη αλλά μια αίσθηση κυρίως, κάτι που μεταμορφωνόταν σταδιακά.

Οι σχέσεις αλλάζουν μορφή ανάλογα με την εποχή; Στην εποχή μας τι τις χαρακτηρίζει;
Η μορφή των σχέσεων αλλάζει, οι ίδιες οι σχέσεις όχι. Εννοώ ότι ένα αγόρι θα λειώσει και σήμερα για μια κοπέλα, απλώς θα το εκφράσει διαφορετικά από ότι εγώ πριν σαράντα χρόνια. Πολλοί λένε ότι σήμερα οι σχέσεις είναι πιο επιφανειακές. Δεν το πιστεύω. Οι σχέσεις έχουν γίνει ταχύτερες άρα και συχνότερες, άρα και πιο επιπόλαιες ίσως. Όμως ταυτόχρονα γίνονται και περισσότερες δοκιμές, “πρόβες” θα έλεγα αλλά έτσι είναι πιθανότερο ένα τελικό αποτέλεσμα να είναι πιο συνειδητοποιημένο να είναι καταστάλαγμα. Νομίζω.

Πως μπορούμε να έχουμε υγιείς σχέσεις;
Εξομολογούμενοι τις αλήθειες μας, εμπιστευόμενοι τον άλλον. Ζητώντας συγνώμη για τα λάθη μας, κάνοντας αυτοκριτική. Αναπτύσσοντας την ενσυναίσθησή μας, να μπαίνουμε δηλαδή στη θέση του άλλου και να βλέπουμε και την άλλη πλευρά.

Τι θεωρείτε ότι έχει την αξία του στη εποχή μας και τι αντέχει ακόμα;
Δεν ξέρω τι γίνεται στο εξωτερικό. Για την Ελλάδα πιστεύω ότι ακόμα έχουν αξία και επιβιώνουν οι οικογενειακοί δεσμοί. Παρά την φθορά που υπέστησαν τα τελευταία χρόνια, λειτουργούν και αντέχουν ακόμα. Του πρώτου βαθμού σίγουρα. Ο πατέρας, η μάνα, ο αδερφός, η αδερφή, ο γιος, η κόρη. Δεν είναι ληξιαρχικοί σύνδεσμοι, για μένα είναι αξίες και είναι ένα τελευταίο οχυρό που αντιστέκεται στην λαίλαπα της οικονομικής κρίσης βοηθώντας το ένα μέλος το άλλο. Ακόμα…

Σε ένα σημείο του έργου ο Πλοίαρχος, αναλογίζεται πως: “Λένε ότι δεν υπάρχει χειρότερο πράγμα από έναν εμφύλιο. Τον εμφύλιο των ιδεολογιών. Και όμως… υπάρχει. Ο εμφύλιος χωρίς πόλεμο, και χωρίς ιδέες…”
Αυτή η τρομακτική διαπίστωση βρίσκεται στην ίδια την καρδιά του έργου. Η κρίση έστρεψε ανθρώπους ακόμα και της ίδιας οικογένειας, τον έναν εναντίον του άλλου. Η ανθρωποφαγία σε όλο της το μεγαλείο.

Ποια θα χαρακτηρίζατε επαναστατική πράξη στην εποχή μας;
Τίποτε το ηρωικό. Θα μου αρκούσε σαν επαναστατική πράξη η άρνηση κάθε μορφής λαϊκισμού. Η άρνηση των προκλητικών φωνών των σειρήνων.

Πως φαντάζεστε το μέλλον μας;
Αν και τα πάω μάλλον καλά με την φαντασία των ονειρικών μου προβολών, δεν τα πάω καθόλου καλά με την φαντασία της πραγματικότητας. Το Ζευγάρι της χρονιάς είναι το ξόρκι ενός εφιάλτη. Αντιγράφω εδώ δύο αβάσταχτους στίχους του Βιζυηνού : “Χθες βράδυ είδα στον ύπνο μου ένα βαθύ ποτάμι. Θεός να μην το κάμει να γίνει αληθινό”

Ποιο ήταν το προσωπικό σας κέρδος από την μέχρι τώρα πορεία της παράστασης;
Δεν ξέρω αν μπορώ να μιλήσω για κέρδος, μιας και η λέξη καταγράφεται σε ένα σύστημα αξιών χρηματιστηρίου με κάποιο τρόπο. Ωστόσο είδα μπροστά μου έναν κρυφό ορίζοντα, αυτόν της αφοσίωσης των ηθοποιών του θεάτρου σε μια ιστορία την οποία πρέπει να υπηρετήσουν με κάθε τρόπο. Είναι κάτι συγκινητικό και αφάνταστα απαιτητικό κατά τη γνώμη μου. Δεν είναι καθόλου εύκολο πράγμα να είσαι ηθοποιός. Φανταστείτε πόσο δύσκολο είναι να είσαι ΚΑΛΟΣ ηθοποιός.

Ποιο είναι ένα κομμάτι του κειμένου που ξεχωρίζετε; Γιατί;
Σε ένα σημείο του έργου ο Πλοίαρχος, αναλογίζεται πως: “Λένε ότι δεν υπάρχει χειρότερο πράγμα από έναν εμφύλιο. Τον εμφύλιο των ιδεολογιών. Και όμως… υπάρχει. Ο εμφύλιος χωρίς πόλεμο, και χωρίς ιδέες…”
Αυτή η τρομακτική διαπίστωση βρίσκεται στην ίδια την καρδιά του έργου. Η κρίση έστρεψε ανθρώπους ακόμα και της ίδιας οικογένειας, τον έναν εναντίον του άλλου. Η ανθρωποφαγία σε όλο της το μεγαλείο.

Από την Ήβη Βασιλείου

Το ζευγάρι της χρονιάς στο Θέατρο Νέου Κόσμου

Σκηνοθεσία: Γιάννης Ξανθόπουλος

Σκηνικά: Ιωάννα Κατσιαβού

Κοστούμια: Νικόλ Παναγιώτου

Σχεδιασμός φωτισμών: Βασίλης Κλωτσοτήρας

Βοηθός σκηνοθέτη: Καρολίνα Ζαπατίνα

Παίζουν οι ηθοποιοί:

Πυγμαλίων Δαδακαρίδης, Ιωάννα Πηλιχού, Δημήτρης Κοτζιάς, Φώτης Θωμαΐδης

Από 16/01, κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 21.15

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s